Zabrze wyemituje obligacje komunalne o łącznej wartości 54,8 miliona złotych. Decyzja zapadła podczas burzliwej, poniedziałkowej sesji Rady Miasta (13 lipca 2026 roku). Choć władze miasta z prezydentem Kamilem Żbikowskim na czele zapewniały, że nie jest to generowanie nowego długu, a jedynie realizacja wcześniej zatwierdzonego budżetu, na sali obrad doszło do ostrej wymiany zdań. Nie zabrakło wytykania dawnych wypowiedzi i politycznych złośliwości.
Kwota, na którą zgodzili się radni, nie jest przypadkowa. Okrągłe 50 milionów złotych to środki, które wpisano jako źródło finansowania w budżecie miasta uchwalonym jeszcze pod koniec 2025 roku. Dodatkowe 4,8 miliona złotych ma z kolei zabezpieczyć wkład własny Zabrza na ważną inwestycję drogową – przebudowę ulic Tarnopolskiej, Składowej oraz Zwrotniczej.
Prezydent: „Bez tych pieniędzy nie będzie podwyżek ani inwestycji”
Prezydent Kamil Żbikowski od początku dyskusji odpierał zarzuty o dalsze zadłużanie Zabrza. Podkreślał, że bez uruchomienia procedury emisji obligacji, finanse miasta ulegną paraliżowi.
– To nie są dodatkowe środki, które ktoś sobie wymyślił teraz. One były zakładane jako sposób finansowania budżetu. Jeżeli tych obligacji państwo nie uruchomią, nie będzie podwyżek, nie będzie części inwestycji i trzeba będzie ciąć wydatki – argumentował prezydent Kamil Żbikowski.
Prezydent zadeklarował jednocześnie, że jeśli miastu uda się w kolejnych miesiącach wygenerować dodatkowe dochody – na przykład ze sprzedaży miejskich nieruchomości czy pozyskania nowych inwestorów – skala emisji zostanie odpowiednio pomniejszona.
Riposta z przeszłości, czyli „wtedy obligacje były złe, teraz są dobre?”
Prawdziwym „smaczkiem” sesji stało się wystąpienie radnej Wioletty Szymańskiej (KO – Nowe Zabrze), która postanowiła przypomnieć prezydentowi jego własne słowa sprzed dwóch lat. W lipcu 2024 roku Kamil Żbikowski – będąc wówczas w opozycji – ostro krytykował ówczesne władze za próbę wypuszczenia obligacji na kwotę 35 milionów złotych.
„Skoro 35 milionów było dużo, to jak pan ocenia teraz 55 milionów? Z jakich konkretnie środków zamierza pan spłacić wyemitowane obligacje?” – dopytywała radna Szymańska.
Żbikowski natychmiast ripostował, twierdząc, że tamte sytuacje są nieporównywalne. Tłumaczył, że w 2024 roku obligacjami próbowano „załatać” nagły, bieżący deficyt, podczas gdy obecne 55 mln zł to przemyślany i zaplanowany z góry element konstrukcji budżetowej na 2026 rok.
Co ciekawe, mimo bardzo krytycznego tonu i serii trudnych pytań, radna Szymańska ostatecznie… zagłosowała za przyjęciem uchwały.
Na co pójdą miliony? Wyjaśnienia skarbnika miasta
Wątpliwości radnych starała się rozwiać skarbnik Zabrza, Joanna Ilnicka. Wyjaśniła ona, że przepisy kategorycznie zabraniają przeznaczania środków z obligacji na bieżące funkcjonowanie miasta (np. opłacanie bieżących rachunków). Pieniądze te mogą pokryć wyłącznie wydatki majątkowe oraz spłatę wcześniejszych zobowiązań.
Skarbnik uspokajała też, że wykup papierów wartościowych nastąpi z dochodów własnych miasta – głównie z wpływów z podatków PIT i CIT oraz sprzedaży mienia. Jaki będzie realny koszt tej operacji?
– Aktualnie przyjęliśmy założenie, że koszt obsługi obligacji będzie oparty o stawkę WIBOR 6M powiększoną o marżę, która zostanie ustalona dopiero po otrzymaniu ofert od instytucji finansowych zainteresowanych emisją. W obecnej prognozie przyjęto marżę na poziomie 1,9 proc. – wyjaśniła Joanna Ilnicka.
Opozycja grzmi: „To obciążanie przyszłych kadencji”
Zdecydowany opór przeciwko uchwale stawiła radna Łucja Chrząstek-Bar, która zgłosiła zdanie odrębne do protokołu. W swojej krytyce wskazywała, że miasto po raz kolejny roluje dług i przesuwa odpowiedzialność finansową na przyszłe pokolenia zabrzan. Zarzuciła też władzom brak transparentności i nieprzedstawienie precyzyjnych kalkulacji dotyczących kosztów obsługi tego zadłużenia.
Debata szybko zmieniła się w klasyczną polityczną przepychankę. Prezydent wytykał opozycji hipokryzję, przypominając, że ci sami radni przez lata bez mrugnięcia okiem głosowali za zadłużaniem miasta na setki milionów złotych za poprzedniej kadencji. W odpowiedzi usłyszał, że tamte długi przyniosły miastu konkretne inwestycje – drogi, szkoły czy stadion – a obecne władze powinny skupić się na rządzeniu, a nie ciągłym oglądaniu się za siebie.
Jak głosowali zabrzańscy radni?
Ostatecznie, po blisko godzinnej, emocjonalnej dyskusji, uchwała dająca zielone światło dla obligacji przeszła większością głosów (18 za, 6 przeciw, 1 wstrzymujący się).
- ZA (18): Janusz Bieniek, Martyna Francikowska, Adam Harasimowicz, Adam Ilewski, Krystian Jonecko, Lucyna Langer, Artur Libor, Wojciech Niezgoda, Grzegorz Olejniczak, Mariola Olichwer, Urszula Potyka, Marian Rau, Ferdynand Reiss, Wioletta Szymańska, Anna Sosnowska, Maciej Śliwa, Grzegorz Turek, Dariusz Walerjański.
- PRZECIW (6): Łucja Chrząstek-Bar, Sebastian Dziębowski, Paweł Front, Grzegorz Lubowiecki, Marcin Szczerba, Maciej Zgrzendek.
- WSTRZYMAŁ SIĘ (1): Alojzy Cieśla.
